Elektrik ve Elektronikçiler: 2014

22 Aralık 2014 Pazartesi

Dirençlerin Paralel Bağlanması

Önce dirençlerin uçları kendi aralarında bir araya getirilir.Sonar bu uçlar asıl devreye bağlanır.Burada devrenin toplam direnci küçülür.Her bir koldan geçen akım şiddeti direncin büyüklüğüne göre değişir.

Paralel bağlı olan dirençlere eşdeğer direncin tersi,paralel bağlı dirençlerin tersleri toplamına eşittir.

Birer uçları bir noktaya diğer uçları ise başka bir noktaya bağlanarak elde edilen bağlama çeşidine paralel bağlama denir.

Kollardan geçen akım şiddetleri toplamı ana koldan geçen akım şiddetine eşittir.

I=I1+I2+I3

Dirençlerin uçları aynı noktaya bağlandığından her direncin uçları arasındaki potansiyel farklar birbirine eşittir.

V=V1=V2=V3

Dirençler devreye paralel bağlandığından eşdeğer direnç daima küçüktür.Hatta en küçük dirençten daha küçüktür.

İki direnç paralel bağlandığında eşdeğer direnç;

Aşağıda bu konu üzerine video mevcuttur.

Kesintisiz Güç Kaynakları

Kesintisiz güç kaynakları bağlu bulunduğu tüm elektrik cihazlara parazitlerden ve dalgalardan arındırılmış sabit genlikli gerilim sunan ,elektrik kesintilerinde bünyesindeki akü sistemlerini devreye sokarak kullanıcılara kesintisiz çalışma imkanı sağlayan cihazlardır.

Kesintisiz güç kaynakları sonsuz bir enerji kaynağı değillerdir.Elektrik kesintilerinde kullanıcının acil işlerini tamamlayarak cihazlarını güvenli bir şekilde kapatacak kadar zaman sağlayan cihazlardır.Yani bir kesintisiz güç kaynağı jeneratör değildir.

Kesintisiz Güç Kaynağından Beklenen Özellikler

Regülasyon:Regülasyon giriş gerilimindeki değişimlerin kontrol edilmesidir.Türkiye şartlarında şebeke gerilimindeki değişim -20 ile +15 arasındadır.Kesintisiz güç kaynaklarından beklenen çıkış gerilimini + -%1 hata payı ile düzenlemesidir.

Gerilim Kararlılığı:Gerilim kararlılığı,çıkış geriliminin değişen şartlar altından sabit kalmasıdır.

Yüke Karşı Regülasyon:Çıkışa bağlanan yüklerdeki değişime rağmen çıkış geriliminin sabit kalmasıdır.Kesintisiz güç kaynaklarından beklenen hata payının %1 in altında kalmasıdır.

Ani Yüke Karşı Regülasyon:Çıkış yükünün ani değişimi,şebeke geriliminin kesilmesi ve gelmesi hallerinde çıkışta olacak değişimin %10 dan küçük olması hedeflenir.

Frekans Kararlılığı:Çıkış yükünün ani değişimi ,şebeke geriliminin kesilmesi ve gelmesi hallerinde çıkışta olacak değişimin %10 dan küçük olması hedeflenir.

Aşırı Yük ve Kısa Devre Koruması:Çıkışta oluşabilecek aşırı yüklenme ve kısa devrelere karşı kesintisiz güç kaynağının kendini koruması,arızalanmaması ve çalışmayı sürdürmesi gerekmektedir.%150 aşırı yükte kesintisiz güç kaynağının gerilim regülasyonunda en az bir dakika süreyle çalışabilmesi ve hata durumu ortadan kalktığında herhangi bir operasyona gerek kalmadan çalışmasını sürdürebilmesi beklenir.

Toplam Harmonik Distorsiyon:Toplam harmonik distorsiyon ,çıkış geriliminde oluşan harmoniklerin bir ölçüsüdür.Bu harmonikler radyo,telsiz gibi frekans bağımlı cihazların çalışmasını etkileyebilir.Bu yüzden bu değerlerin lineer yükte %3 ten,nonlineer yüklerde ise %5 ten küçük olması istenir.Modern kesintisiz güç kaynaklarında PWM (Darbe Genişlik Modülasyonu) kullanılarak harmoniklerin değerinin azaltılması sağlanabilir.

Yüksek Verim:Her cihazda olduğu gibi kesintisiz güç kaynaklarında da enerji kayıpları oluşur.Önemli olan bu kaybın düşük olmasıdır.Dolayısı ile yüksek verimli cihazlar tercih edilmelidir.

Kesintisiz güç kaynağında gücün sürekliliğini sağlamak için aküler kullanılır.

Trafo Koruma Önlemleri

1)Parafudr topraklamaları ayrı ayrı yapılmalı ve 1 ohmdan küçük olmalıdır.

2)İşletme topraklaması ayrı yapılmalı ,koruma topraklamasından uzak ve 1 ohmdan küçük olmalıdır.

3)Eklatör ve trafo gövde topraklaması, birlikte ancak 5 ohmdan küçük olmalıdır.

4)Topraklamada ,asgari daldırma galvaniz levha kullanılmalı,cıvata ve bağlantı yerleri iyi temas sağlayacak,temiz ve oksidasyonsuz yapılmalıdır.Galvaniz malzeme kullanılmalı,bakır topraklama tercih edilmelidir.

5)Trafo bağlantılarında,bilhassa alçak gerilim iletimi sağlayacak olan tij bağlantılarında kullanılacak prinç pul ve somunların yüzeylerinin temiz,düzgün olmasına ve kontra somun ile sıkılarak gevşemesine olanak verilmemesine dikkat edilmelidir.Demir pul ve rondela kullanılmamalıdır.

6)Trafo dengeli yüklenmelidir.Yük fazlara eşit dağıtılmalıdır.Ölçü aletiyle günün belirli zamanlarında kontrol edilmelidir.

7)Trafo alçak gerilim bağlantılarının ısınması renk değişiminden veya uzaktan ısı ölçen lazer termometre ile sıcaklığı kontrol edilmeli,ısınıyorsa sebebi araştırılmalı ve sorun giderilmelidir.

8)Trafonun alçak gerilim çıkışından şaltere giden kablo ısı ve bağlantı bakımından kontrol edilmelidir.Bağlantıların ısınması trafonun yanmasını hızlandırır.Özellikle direk inişinde kablonun köşe yapmamasına ve zedelenmemesine dikkat edilmelidir.

9)Termik manyetik koruyucu şalterin,ayarları,ısınması kontrol edilmeli ve normal değerlerde olması sağlanmalıdır.

10)Panoda,voltaj yükselmelerinde atlamaya meydan verecek faz,toprak yakınlaşmaları kontrol edilmeli,böyle noktalar varsa giderilmelidir.Aksi halde yıldırımlarda panoda kısa devre meydana gelebilir ve trafonunda hasar görmesi sözkonusu olabilir.

11)Seksiyoner manevrasında bıçakların kapanmasına dikkat edilmeli,bir fazın açık kalması durumunda trafoya daha büyük akımlar getireceğinden trafo ve motorlar yanabilir,gerilim dengesizliği görülebilir.

12)Sigortalı seksiyonerlerde kullanılacak sigorta çekilecek güçle orantılı ve uygun seçilmelidir.Sigorta yerine tel hiçbir şekilde kullanılmamalıdır.Sigortalar çeneye sıkıca girecek şekilde ayarlanmalıdır.Seksiyonerde meydana gelecek arklanma trafoya zarar verebilir.

13)630 kVA ve daha büyük trafolarda sekonder korumalar iyi ayarlanmalı,çalışır aktif olması sağlanmalı,belirli periyotlarda kontrol edilmelidir.Sekonder korumanın aküsünün deşarj olması veya ömrünü yitirmesi korumayı tamamen ortadan kaldıracağından en geç ayda bir kez kontrol edilmelidir.

14)Trafoda eklatör çubukları ayarı ile oynanmamalı,nakliye esnasında bozulmuşsa trafo bakım ve işletme talimatına uygun ayarlanmalıdır.

15)İşletme bakım talimatı konusunda yetkili Elektrik mühendisi veya firması tarafından son kullanıcı bilgilendirilmelidir.Sistemin periyodik bakımı planlı olarak yapılmalıdır.

Trafoların Bakımı

İyi bir bakım trafoların ömrünü uzatacağı gibi arızalarıda azaltır.Trafoların bakımı iki bölümde incelenir.Bunlar;taşıma işleminden sonra ve montajda yapılacak işlemlerle ,işletme sırasındaki işlemlerdir.

Trafonun Taşıma İşleminden Sonra ve Montajında Dikkat edilecek Noktalar

1)Trafo yağ ile dolu olarak taşınmışsa ,sarsıntı ,çarpma ve düşürmeden dolayı ileri gelebilecek yağ sızıntılarında yağ seviyesi kontrol edilmelidir.Sızan yağ bir kapta biriktirilip yeniden depoya boşaltılmamalıdır.Çünkü nem almıştır ve nem yağın delinme gerilimini önemli derecede düşürür.Kısaca bu yağ atılmalıdır.Sızıntı giderilmezse yapımcı firmaya bildirilmelidir.

2)Aşırı sızıntılardan dolayı conta cıvatalarında gevşeme olabilir.Cıvatalar hafifçe sıkılmalıdır.Fazla sıkılacak olursa conta özelliğini yitirir.

3)İzolatörlerde ve ek donanımlarda çatlama ve kırılma görülebilir.İzolatörlerin çatlak olarak kullanılması tehlikelidir.Yenileri ile değiştirilmelidir.

4)Trafonun monte edileceği kuruluşun yönetmeliklere uygun şekilde yapılması gerekir.Trafo kapalı biryerde çalışacaksa hücrenin alt ve üst kısmında havalandırmayı sağlamak için hava giriş çıkış yerleri bırakılmalıdır.

Trafoların İşletme Sırasındaki Bakımı

Trafolar döner makinelerde olduğu gibi işletme sırasında sık sık bakım gerektirmezler.Bakım sırasında yapılacak olan işlemler şunlardır;

Yağ Seviyesi Kontrolü:

Trafonun yağ seviyesi,yağ genleşme kabındaki göstergeden kontrol edilebilir.Çevre sıcaklığıda göz önünde tutularak yapılan bu kontrolde yağ seviyesi göstergenin altına düştüğünde yeniden yağ konmalıdır.Konan yağ trafodaki yağ ile aynı özellikte olmalıdır.

Yağ Yalıtkanlığının Kontrolü:

Trafonun kullanıldığı çevrenin havasının nemli veya kuru olmasına göre belirli zamanlarda yağdan biraz örnek alınıp kontrol edilmesi gerekir.Örnek alınmasında dikkat edilecek hususlar;

Örnek almak için kuru havalar seçilmelidir.Yağ örneği,yağ genleşme kabının boşaltma vanasından alınır.Örnek alınmadan önce 1-2 lt yağ boşa akıtılmalıdır.Böylece yağ genleşme kabının dibine çökebilecek olan su ve tortu maddeleri dışarı akıtılmış olur.Daha sonra camdan yapılmış yaklaşık 1 lt hacmindeki bir şişenin için benzinle iyice yıkanır ve 100 derecede bir saat kurutulur.Şişenin mantardan yapılan tapasının kuru ve temiz olması gerekir.Kauçuk tapa veya madeni kapak yağın özelliğini bozabilir.Bu nedenle kullanılmamalıdır.Şişeye örnek alınmadan vanadan akıtılan yağ ile şişe iki defa çalkalanır ve sonra yağ ile tamamen doldurulur.Eğer kontrol deneyi hemen yapılmayacaksa tapanın üzerine parafin dökülür.

Yağın Yalıtkanlık Değerleri

Yağın yalıtkanlığı izolasyon kontrol alet ile ölçülür.Çeşitli standartlara göre ölçülmesi gereken değerler şunlardır;

Yağın delinme gerilimi yukarıda verilen değerlerin altına düştüğünde ,trafo yağı,yağ temizleme aygıtı adı verilen aygıttan geçirilerek süzülmesi ve içindeki nemi alınmalıdır.Gerekirse yağ tamamen değiştirilmelidir.Yağ yalıtkanlık kontrolü,normal işletmede 6 ayda bir yapılmalıdır.İlk işletmeye girmeden önce yağın yalıtkanlık kontrolünün yapılması gereklidir.Trafonun ilk işletmeye girmesinden 3 ay sonra yağ yeniden kontrol edilir.Trafo uzun süre işletme dışı kalacaksa yeniden işletmeye alınmadan önce yağ kontrolü yapılmalıdır.

Yalıtkanlık Direncinin Ölçülmesi

Elektrik devresinde enerji devresi ile çevre arasında tam yalıtımın sağlanması gerekir.Burada kullanılacak akımı tecrit edici maddelerin izin verilen kaçak akım sınırını aşmamaları gerekir.

Bir yalıtkanın elektrik akımına karşı göstermiş olduğu dirence yalıtkanlık direnci denir.Elektrik enerjisi ile çalışan araçlar ile araç gövdesi ve elektrik enerjisi arasında güvenliği sağlayacak bazı önlemler alınmalıdır.Elektrik devresi çevreye zarar verebilecek tehlikeleri oluşturmamalıdır.

Yalıtkanlık direnci ölçümünde dikkat edilecek hususlar

1)Elektrik tesislerinde izin verilen kaçak akım değeri 1mA'dir.

2)Yalıtkanlık direncinin ölçülmesinde ölçüm için kullanılan gerilim en az 1000 V olmalıdır.Yalıtkanlık ölçümü ne kadar yüksek gerilimle yapılırsa alınacak güvenlik tertibatları okadar iyi olur.

3)Ölçme için doğru akım kaynağı kullanılmalıdır.

4)Yalıtkanlık direnci ölçümü çevre koşullarında yapılmalıdır.

Yalıtkanlığın azalması ve bozulması, çalışma devresinin kesilmesi veya çevredeki insan ve diğer canlılar için tehlikeler oluşturabilir.Elektrik makinelerinin gövdesi herhangi bir temas halinde tehlike arzetmemelidir.

Pratik olarak yalıtkanlık direnci şu şekilde bulunabilir;

Yalıtkanlık Direnci=Çalışma Gerilimi x 1000 Ohm

Meger Nedir

Megerler yalıtkanlık direnci ölçümünde kullanılan ölçü aletleridir.Meger genel olarak DC gerilim üreten bir jeneratördür.100-250-500-625-1000-1250-2500-5000 volt DC gerilim üretebilirler.

Gerilim üreteden kısmından ayrı olarak ölçü aleti kısmı bulunur.Megerde üretilen gerilim ile ölçü aleti ve ölçülecek direnç bölümü beslenir.Aletin ölçme kısmında akım bobini ve gerilim bobini görevini yapan iki bobin bulunur.

Megerler yardımı ile istenirse çok uzun mesafelerin yalıtkanlık dirençleri ölçülebilir.Yukarıdaki megerin problarının çok uzun olmasının sebebi budur.Uzun mesafelerin yalıtkanlık dirençlerinin avometre yada ohmmetre ile ölçülmesi mümkün değildir.

Sanayide kullanılan megerler analog ve dijital olmak üzere iki çeşittir.Analog ölçü aletleri yerlerini dijital ölçü aletlerine bırakmaktadır.

Megerin Çalışması

Aletin dış bağlantı uçları açıkken megerin manyeto kolu çevirilirse üretilen akım,devrede olan gerilim bobininin üzerinden geçer.Çünkü akım bobininin uçları açıktır.Gerilim bobininin meydana getirdiği manyetik alan ölçü aletindeki bobin grubunu alan dışına iteceğinden ölçü aleti değer olarak sonsuz gösterir.Bu değer en büyük direnç demektir.

Aletin uçlarını kısa devre ederek manyeto kolunu çevirirseniz,yüksek dirençli gerilim bobininden akım geçmez.Üretilen gerilim akım bobini üzerinden devresini tamamlar.Akım bobininde üretilen manyetik alan ölçü aletinin bobin grubunu alan içine doğru çeker.Bu çekme hareketi göstergeye sıfır olarak yansır.Yani ölçülen direnç değeri sıfır ohm olur.

Aletn uçlarına direncini ölçebileceğimiz birşey bağlanırsa manyeto kolunu çevirdiğimizde aletin hem akım hem gerilim bobininden geçen akımın oluşturacağı manyetik alanlar zıt yönlü olduklarından bobinlerde meydana gelen zıt momentli alanların dengelendiği oranda bir fark alan oluşarak ölçü aletinin göstergesine bir değer olarak yansır.Bu değer ölçülmek istenen direnç değeridir.

Bir Tesisatın Toprağa Karşı Yalıtkanlık Direncinin Ölçülmesi

Bir tesisatın toprağa karşı yalıtkanlık direncinin ölçülmesi

-->Tesisatın enerjisini kesiniz
-->Lambalar dahil tüm alıcıların devrede kalmasını sağlayınız
-->Megerin bir ucunu toprağa,diğer ucunu akımsız tesisatın iletkenlerinden birisine bağlayınız

-->Ölçü aletinin açma kapama düğmesi varsa ise düğmesini açınız

-->Manyeto kolunu çevirerek göstergedeki değeri okuyunuz

-->Okuduğumuz değer tesisatınızın toprağa karşı yalıtkanlık direncidir.

Cihazlar İle Pano Gövdesi Arası Yalıtkanlık Direncini Ölçmek

Bu testi yaparken panonun enerjisiz olmasına dikkat edin.Bu ölçme işlemi kesinlikle enerji altında yapılmamalı.

Panonuzda kullandığınız kontaktör,röle,şalter ve ölçü aletleri gibi cihazlar ile pano gövdesinin hiçbir şekilde elektriksel bir bağlantılarının olmaması gerekir.Bu cihazların pano gövdesinden yalıtımına özen gösteriniz.Bu izolasyon tesisatının sağlıklı çalışması için çok önemlidir.İzolasyon ölçümlerinizin sağlıklı olabilmesi için pano topraklamasının standartlara uygun olarak yapılmış olması gerekir.Panodaki tüm cihazların pano gövdesi ile yalıtkanlık testini mutlaka yapmalısınız.Cihazların iletken kısımları ve pano gövdesi arası ölçülen direnç değerlerinin standartların altında çıkması bir problemin işaretidir.Hatanın kaynağını iyi araştırarak problemi ortadan kaldırmalısınız.

Herhangi bir hata durumunda aşağıdaki maddeleri gözden geçiriniz

1) Cihaz bağlantılarını kontrol ediniz.Bağlantı yerlerinden pano gövdesine kaçak olabilir

2) Cihazların üzerinde yazan yalıtkanlık dirençlerini kontrol ediniz

3) Cihazları panodan yalıtan izolatörleri,bağlantı vidalarını kontrol ediniz.Kırılan,çatlayan veya üzerlerinde yabancı maddeler bulunan yalıtıcı elemanlar problem oluşturabilir.

4) Pano üzerindeki kontaktör,şalter,röle ve ölçü aletlerini kontrol ediniz.Hata kırılan,çatlayan veya bozulan bu aletlerden kaynaklanabilir.

5) Panonuzun fiziki kontrolünü yapınız.Hata,fiziki yapısı bozulan ,ezilen ,hasar gören panodan kaynaklanabilir.

Faz İletkenleri İle Gövde Arası Yalıtkanlık Direncini Ölçmek

Bu test yapılırken pano kesinlikle enerji altında olmamalıdır.

Devrede enerji taşıyan iletkenler ile pano gövdesinin hiçbir şekilde elektriksel bir bağlantısının olmaması gereklidir.Bu test tesisatın sağlıklı çalışması açısından çok önemlidir.Ölçümlerin sağlıklı olması için pano topraklamasının standartlara uygun olarak yapılmış olması gereklidir.Panodaki tüm iletkenlerin pano gövdesi ile yalıtkanlık testini mutlaka yapmanız gerekir.Pano iletkenleri ve pano gövdesi arası ölçülen direnç değerinin standartların altında çıkması problem olduğunu gösterir.Herhangi bir hata durumunda;

1) İletken eklerini kontrol ediniz.Ek yerlerden gövdeye kaçak olabilir.

2) Üzerinde yalıtkan olan iletkenlerin yalıtkanlıklarını kontrol ediniz.

3) Bara ve iletkenleri panodan yalıtan mesnet izolatörlerini kontrol ediniz.Kırılan,çatlayan veya üzerinde yabancı maddeler bulunan yalıtıcı elemanlar problem oluşturabilirler.

4) Pano üzerindeki şalter,kontaktör,röle ve ölçü aletlerini kontrol ediniz.

5) Panonuzun fiziki kontrolünü yapınız.

Standart Bara Akım Değerleri

Sistemde kullanılan transformatörün gücüne göre baralardan geçebilecek akım değerleri aşağıdaki tabloda mevcuttur.

Bakır Baralarda Devamlı Yükleme Akımları

Büyütmek için resimin üzerine tıklayınız

45 santigrad derece ortam sıcaklığında dikdörtgen kesitli bakır baralarda müsade edilen akım taşıma kapasiteleri

Termik Röle

Kumanda sistemlerinde kullanılan termik aşırı akım rölelerinin açma karakteristiği gecikmelidir ve sigortanınkine benzer.Küçük hata akımlarında uzun bir sürede büyük hata akımlarında ise çok kısa bir sürede devreyi açarak koruma sağlar.

Termik röleler yalnız başlarına kullanılmaz.Devre akımının kontrol edildiği kontaktör ve sigorta sistemi ile birlikte kullanılır.

Şekildende görüldüğü gibi termik röle ana akım yoluna seri bağlanır.Tüketicinin çekmiş olduğu akım sürekli kontrol edilir.Termik röle elektrik akımının ısı etkisi ile çalışır.Bu amaçla rölenin içinde ısıya duyarlı bimetal çubuklar bulunur.

Bimetal çubuk,ısı karşısında uzama katsayıları farklı olan iki madeni şeridin perçin veya kaplama yoluyla birbirlerinden ayrılmayacak şekilde üst üste tespit edilmesiyle oluşturulur.Madeni şeritlerin uzama katsayıları farklı olduğu için ısı karşısında metal çubuk eğilir.Bu eğilmeden yararlanarak bir kontağın açılması sağlanır.Çubuk soğuduğunda başlangıç konumuna geri gelir ve yeniden çalışmaya hazır olur.

Termik aşırı akım röleleri aşırı yük bölgelerinde belirli bir gecikme ile çalışarak yük akımını keser,sigortalar ise bir devrenin korunmasında ayarlama olanağı olmayan ve yanlız bir akım değerine göre ayarlanmış röle gibi çalışırlar.Sigorta koruma görevini belirli bir akım değeri için yerine getirirken termik röle belirli bir ayar bölgesi içinde ihtiyaca uygun bir şekilde ayarlanan akım değerine bağlıdır.

Elektrik motorlarının ilk hareketi sırasında,frenleme anlarında veya izin verilen aşırı yük durumlarından doğabilecek kısa süreli aşırı akım çekilmesi gibi durumlar haricinde izin verilen sınır akımları aşıldığı anda ana akım yolu kesilerek sistemin enerjisiz kalması sağlanmalıdır.Bu kontrol termik röle ile sağlanabilir.

Termik aşırı akım röleleri aşırı akıma karşı görev yapar,kısa devreye karşı koruma yapmak için yeterince çabuk devreyi açmaz.Bu nedenle termik röle ve koruduğu devre ayrıca kısa devreye karşı korunmalıdır.Sigortalar kısa devrelerde süratli bir şekilde görev yapar.Devre kısa devre akımlarına daha çabuk cevap veren sigorta ve manyetik açıcılar ile korunarak termik rölelerinde zarar görmesi engellenmiş olur.Burada dikkat edilecek husus;sigortanın devreyi açma akım değeri,rölenin zarar görebileceği akım değerinden daha düşük bir değerde seçilmelidir.

20 Aralık 2014 Cumartesi

Arduino Web Seminerleri 1

http://www.izmirbobinaj.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=31:arduino-web-seminerleri

Arduino’da Hafıza Çeşitleri

Arduino’larda 3 hafıza havuzu bulunur:
Flash: Arduino programlarının bulunduğu bölümdür.
SRAM (static random access memory): Program çalıştığında değişkenleri yarattığı ve gerektiğinde değerlerini değiştirdi bölümdür.
EEPROM: Programcının uzun dönemli değişkenleri sakladığı bölümdür.

Flash ve EEPROM bölümleri geçici değildir ve buralarda saklanan veriler güç kesildiğinde silinmez. SRAM bölümünde saklanan veriler güç kesildiğinde silinir.

ATmega168 yongasında bu hafıza bölümlerinin boyutları aşağıdaki gibidir:
Flash: 16kB (2kB kadarını bootloader kullanır)
SRAM: 1024 Byte
EEPROM: 512 Byte

Burada dikkat etmeniz gereken husus SRAM belliğin fazla olmamasıdır. Eğer yazdığınız programda ekranda görüntülenecek yazılar gibi fazla değişkeniniz varsa 1024 Byte çabuk dolacaktır. Yazığınız program Arduino’nuza başarılı bir şekilde yüklenebilir, fakat daha sonra programın istediğiniz gibi çalışmadığını gözlemleyebilirsiniz.

SRAM belliğin yetmemesi durumunda şunları uygulayabilirsiniz:

Yazdığınız programda Arduino’nuz bilgisayarla iletişim halinde ise, hesaplamaları ve yer kaplayan fazladan datayı bilgisayarınızda bulundurabilirsiniz. Bu sayede Arduino’nun yükünü hafifletmiş olursunuz.
Tablo veya uzun dizileriniz varsa yapabiliyorsanız en küçük veri yapısını kullanın. Örneğin bir int 2 byte yer kaplar, byte tipi ise adı gibi 1 byte yer kaplar.
Eğer programınız çalışırken değişkenlerinizi değiştirmiyorsa (örneğin LCD’de gösterilecek metinler) değişkenlerinizi SRAM yerinde EEPROM’da tutabilirsiniz.